>> Sitemap
Home - Markant
Onder deze tab "Markant" laten wij u kennis maken met de vele gebouwen, objecten, contructies of andere punten die wij geschiedkundig markant vinden.
De beschrijving hier is kort en bondig. Meer gedetailleerde gegevens zullen onder 'Verhalen' gepubliceerd worden.
De beschrijving hier is kort en bondig. Meer gedetailleerde gegevens zullen onder 'Verhalen' gepubliceerd worden.
 |
 |
| Het raadhuis | De suikerfabriek |
Het raadhuis van Halfweg
Op 21 mei 1904 besloot de gemeenteraad van Haarlemmerliede c.a. tot de bouw van een raadhuis met secretarie. Tot dat ogenblik waren raadskamer en secretarie gescheiden. De oude raadskamers waren aan de Liede en de secretarie in Haarlem. Door de komst van de tram tussen Haarlem en Amsterdam werd Halfweg voor alle inwoners van de gemeente goed bereikbaar. De tram ging bovendien zo dicht langs het café waar de oude raadskamers waren, dat goed parkeren van de koetsen van raadsleden en trouwlustige paren niet meer mogelijk was. Burgemeester Teding van Berkhout was er een groot voorstander van om een architect in te schakelen, hoewel gemeenteopzichter H.A. de Graaff herhaaldelijk betoogde dat ook hij een goed en degelijk gebouw kon ontwerpen. De burgemeester kreeg zijn zin en de Haarlemse architect Jacob London werd voor de bouw aangezocht. Als aannemer trad de Halfwegse firma J.A. Kaub op.
Aanvankelijk werden de plannen van de architect verworpen, omdat de voorziene bouwkosten veel te hoog waren. De architect werd ontslagen en er werden plannen gemaakt om een ander raadhuis na te bouwen. Maar na heftige discussies werd toch besloten te bouwen volgens de tekeningen van architect London. Twee jaar na het eerste besluit om een raadhuis te bouwen werd op 30 april 1906 het nieuwe raadhuis geopend.
Een kleine kopie van het raadhuis werd een paar jaar later door de architect J. van den Ban ontworpen als havenkantoor bij de suikerfabriek. Vanuit dit havenkantoor werd de aanvoer van suikerbieten via de Ringvaart gecontroleerd.
Opmerkelijk is dat ook buiten de gemeentegrenzen het raadhuis bijzonder werd gevonden, het werd zelfs nagebouwd. In 1908 werd de tekening van het raadhuis van Halfweg door de gemeenteopzichter van Oostvoorne overgenomen en het Halfwegse raadhuis werd op dit Zuid-Hollandse eiland nagebouwd. Op basis van zijn ontwerp van het raadhuis in Halfweg, kreeg de architect London ook de opdracht om het raadhuis in Wijk aan Zee te bouwen.
In de loop van de jaren is een aantal verbouwingen aan het raadhuis gepleegd, Oorspronkelijk waren de secretarie en de raadskamers op de eerste verdieping. Op de begane grond bevonden zich politiecellen, ruimte voor de brandspuit en het huis van de veldwachter. Uiteindelijk nam de secretarie het hele raadhuis in beslag en verdwenen de andere taken.
In de jaren zeventig moest de gemeentesecretarie worden uitgebreid. Aan de achterzijde van het raadhuis werd een uitbouw gemaakt. Op 26 juni 1978 werd dit nieuwe gedeelte van het raadhuis in gebruik genomen. Toch was het raadhuis ook daarna weer snel te klein. Daarom werd deze uitbouw in 1992 gesloopt en vervangen door de nu bestaande uitbouw, ontworpen door de architecten D. en Th. Van Maanen uit Noordwijk. Hetzelfde architectenbureau ontwierp de uitbreiding aan de linkerachterzijde van het raadhuis, waar momenteel aan wordt gewerkt.
In juli 2000 is het raadhuis geplaatst op de rijksmonumentenlijst en het idee van burgemeester Teding van Berkhout om een raadhuis te plaatsen de gemeente waardig is hiermee zeker werkelijkheid geworden.
Bron: Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, W.E. Meiboom, 22 augustus 2000.
Op 21 mei 1904 besloot de gemeenteraad van Haarlemmerliede c.a. tot de bouw van een raadhuis met secretarie. Tot dat ogenblik waren raadskamer en secretarie gescheiden. De oude raadskamers waren aan de Liede en de secretarie in Haarlem. Door de komst van de tram tussen Haarlem en Amsterdam werd Halfweg voor alle inwoners van de gemeente goed bereikbaar. De tram ging bovendien zo dicht langs het café waar de oude raadskamers waren, dat goed parkeren van de koetsen van raadsleden en trouwlustige paren niet meer mogelijk was. Burgemeester Teding van Berkhout was er een groot voorstander van om een architect in te schakelen, hoewel gemeenteopzichter H.A. de Graaff herhaaldelijk betoogde dat ook hij een goed en degelijk gebouw kon ontwerpen. De burgemeester kreeg zijn zin en de Haarlemse architect Jacob London werd voor de bouw aangezocht. Als aannemer trad de Halfwegse firma J.A. Kaub op.
Aanvankelijk werden de plannen van de architect verworpen, omdat de voorziene bouwkosten veel te hoog waren. De architect werd ontslagen en er werden plannen gemaakt om een ander raadhuis na te bouwen. Maar na heftige discussies werd toch besloten te bouwen volgens de tekeningen van architect London. Twee jaar na het eerste besluit om een raadhuis te bouwen werd op 30 april 1906 het nieuwe raadhuis geopend.
Een kleine kopie van het raadhuis werd een paar jaar later door de architect J. van den Ban ontworpen als havenkantoor bij de suikerfabriek. Vanuit dit havenkantoor werd de aanvoer van suikerbieten via de Ringvaart gecontroleerd.
Opmerkelijk is dat ook buiten de gemeentegrenzen het raadhuis bijzonder werd gevonden, het werd zelfs nagebouwd. In 1908 werd de tekening van het raadhuis van Halfweg door de gemeenteopzichter van Oostvoorne overgenomen en het Halfwegse raadhuis werd op dit Zuid-Hollandse eiland nagebouwd. Op basis van zijn ontwerp van het raadhuis in Halfweg, kreeg de architect London ook de opdracht om het raadhuis in Wijk aan Zee te bouwen.
In de loop van de jaren is een aantal verbouwingen aan het raadhuis gepleegd, Oorspronkelijk waren de secretarie en de raadskamers op de eerste verdieping. Op de begane grond bevonden zich politiecellen, ruimte voor de brandspuit en het huis van de veldwachter. Uiteindelijk nam de secretarie het hele raadhuis in beslag en verdwenen de andere taken.
In de jaren zeventig moest de gemeentesecretarie worden uitgebreid. Aan de achterzijde van het raadhuis werd een uitbouw gemaakt. Op 26 juni 1978 werd dit nieuwe gedeelte van het raadhuis in gebruik genomen. Toch was het raadhuis ook daarna weer snel te klein. Daarom werd deze uitbouw in 1992 gesloopt en vervangen door de nu bestaande uitbouw, ontworpen door de architecten D. en Th. Van Maanen uit Noordwijk. Hetzelfde architectenbureau ontwierp de uitbreiding aan de linkerachterzijde van het raadhuis, waar momenteel aan wordt gewerkt.
In juli 2000 is het raadhuis geplaatst op de rijksmonumentenlijst en het idee van burgemeester Teding van Berkhout om een raadhuis te plaatsen de gemeente waardig is hiermee zeker werkelijkheid geworden.
Bron: Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, W.E. Meiboom, 22 augustus 2000.
De suikerfabriek van Halfweg
Het huis Zwanenburg is in 1644 ontworpen door de architect Pieter Post als kantoorpand voor het Hoogheemraadschap Rijnland. Al in 1490 werd op deze plaats gebivakkeerd door ambtenaren van Rijnland, om de toestand van het IJ, de sluizen in Halfweg en de waterstand van het Haarlemmermeer in de gaten te houden. Pieter Post was in de zeventiende eeuw een beroemd architect. Hij kreeg van het Hoogheemraadschap van Rijnland de opdracht een representatief gebouw te ontwerpen. In de achttiende eeuw is het gebouw ook gebruikt als een van de eerste weerkundige stations in Nederland.
Na de inpoldering van het Haarlemmermeer besloot het hoogheemraadschap het gebouw te verhuren en in 1863 te verkopen.Nadat het huis Zwanenburg in 1863 in gebruik is genomen als suikerfabriek zijn er veel verbouwingen en uitbreidingen aan het gebouw uitgevoerd. Met name door de combinatie van een 17e -eeuws kantoor met negentiende-eeuwse fabrieksarchitectuur heeft het complex een bijzondere uitstraling.
De suikersilo’s, gebouwd in 1964, zijn van verre zichtbaar en markante punten in het landschap, zeker na de metamorfose, die zij hebben ondergaan. In de muren zijn ruitvormige ramen aangebracht en deze zijn bekleed met aluminium. ‘s Nachts worden ze verlicht.
Honderden mensen hebben in de fabriek gewerkt.
De bietenverwerking gebeurde maar een korte tijd van het jaar; van september tot december. Aanvankelijk werkten ook kinderen op de fabriek. Vele arbeiders waren nodig voor het lossen van de suikerbieten, het vullen van de kalsteenovens en het afvoeren van de suiker. Tot 1970 werkten jaarlijks vele Brabanders in Halfweg. Ze sliepen en aten op het fabrieksterrein. Na 1961 werden de bieten met een waterkanon uit de laadbakken gespoten. Ook de afvoer van suiker werd allengs geautomatiseerd. In 1992 werd de productie van suiker in Halfweg stopgezet. Het gebouwencomplex werd na die tijd nog gebruikt voor de opslag en verpakking van suiker. Eind december 2000 verdwenen ook de laatste personeelsleden. toen de fabriek definitief zijn poorten sloot. Vanaf 15 december 2000 is de fabriek in handen van projectontwikkelaar Cobraspen. In 2008 werden de nieuwe kantoren in de opgeblinkte silo’s opgenomen in de route van Europees industrieel Erfgoed. Heel Halfweg is in spanning over wat er met het fabriekscomplex, dat Sugar City heet, gaat gebeuren. Er zijn ambitieuze plannen voor horeca, megabioscopen en megawinkels. Sommige dorpsgenoten zijn bang voor de overlast die dit met zich mee kan brengen. Nostalgisch kijken zij terug op de overlast van vroeger tijdens de bietencampagnes. Toen lagen er bonken modder op de wegen en heerste er een verpestende stank.Bron: Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, W.E. Meiboom, 2000
Details van de plannen zijn te zien op de website www.sugarcity.com.